depresja

Depresja: ból duszy, ból ciała

Ból należy do najbardziej rozpowszechnionych problemów medycznych. Bardzo często jest powodem, dla którego decydujemy się na wizytę u lekarza, bo uczucie bólu mówi nam, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego. Zwykle koncentrujemy się na fizycznym aspekcie tej dolegliwości i leczeniu ciała.
Tymczasem każdy ból (nie tylko emocjonalny!) jest nierozerwalnie związany ze sferą psychiki. Jak podkreślają specjaliści, jest on wynikiem procesów zachodzących w umyśle, a nie tylko prostą konsekwencją uszkodzenia naszych tkanek .
Od dawna wiadomo, że przewlekły ból może prowadzić do depresji. Zależność ta jest widoczna zwłaszcza w sytuacjach, kiedy ból ogranicza samodzielność pacjenta i jego kontakty z ludźmi. Zaburzenia nastroju w takich przypadkach uważa się za naturalną konsekwencję chronicznego bólu, dlatego ich leczenie bywa pomijane – ze szkodą dla chorego. Wykazano, że myśli samobójcze w grupie chorych na nowotwory występują częściej u osób zmagających się z bólem i depresją, niż u cierpiących z powodu samego bólu. To poważny argument za tym, by w terapii zajmować się również nastrojem pacjenta.
Kiedy w odniesieniu do bólu i depresji zadajemy sobie pytanie, co jest skutkiem, a co przyczyną, trudno o jednoznaczną odpowiedź. Zależność ta jest bardzo skomplikowana. Depresja może wzmagać odczucia bólowe, a prawdopodobne jest również wspólne podłoże wrażliwości na ból i skłonności do zaburzeń nastroju. U osób, które cierpiały na depresję, ryzyko wystąpienia przewlekłego bólu w przyszłości jest znacznie wyższe, niż w pozostałej części populacji. Ponad połowa pacjentów w chwili diagnozowania depresji skarży się na dolegliwości bólowe. Obniżony nastrój u osób cierpiących na zaburzenia depresyjne może być maskowany przez inne objawy (często bólowe), które przykuwają uwagę lekarza i pacjenta, utrudniając postawienie właściwej diagnozy. Pod maską przewlekłego bólu, zwłaszcza głowy, szyi lub dolnej części pleców, czasem kryje się depresja. Taką możliwość należy wziąć pod uwagę, kiedy dolegliwości tych nie da się wyjaśnić w inny sposób, a kolejne badania nie przynoszą rezultatów.

Małgorzata Libman-Sokołowska

Wasilewski D. Wojnar M, Chatizow J. Depresja a ból: ogólnopolskie badanie epidemiologiczne. Psychiatria Polska 2010, 3: 435 – 445.
Marazziti D, Mungai F, Vivarelli L I wsp. Pain and psychiatry: a critical analysis and pharmacological review. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health 2006, 2: 31.