Panika

Lęk paniczny

Napady lęku często towarzyszą agorafobii, a u niektórych osób występują spontanicznie – w różnych, niepowiązanych sytuacjach. Podczas napadu paniki niepokój pojawia się nagle i szybko staje się bardzo intensywny. Towarzyszą mu nieprzyjemne doznania cielesne – zwykle kilka spośród wymienionych poniżej:
przyspieszone bicie serca, uczucie ciężaru w klatce piersiowej, silne pocenie się, drżenie, suchość w jamie ustnej, trudności w złapaniu oddechu, uczucie dławienia się, mdłości, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, drętwienie lub swędzenie ciała, wrażenie zimna lub gorąca. Objawy te są interpretowane przez doświadczającą ich osobę jako bardzo zagrażające. Typowe dla napadu paniki myśli, to „zaraz zemdleję/zwariuję/umrę”.
Wydaje się, że lęk paniczny rozwija się u osób, które są bardzo wrażliwe na sygnały pobudzenia pochodzące z ciała. Pewne zmiany w rytmie pracy serca czy oddechu są naturalne i u większości ludzi nie wzbudzają nadmiernego zainteresowania i niepokoju. Osoby doświadczające napadów lęku mają tendencję do upatrywania w nich symptomów nadchodzącej katastrofy. Pod wpływem czarnych myśli, początkowy niepokój osiąga rozmiary przerażenia, a im silniejszy strach, tym intensywniejsze doznania fizyczne. Coraz szybsze bicie serca, drżenie, narastające mdłości albo duszność potwierdzają, że obawa o własne zdrowie i życie jest uzasadniona. W ten sposób „nakręca się” błędne koło paniki – napad może trwać nawet kilkadziesiąt minut.
Ze względu na to, że niektóre osoby doświadczają napadów w różnych, mało charakterystycznych okolicznościach, diagnozowanie lęku panicznego może być trudne. Pacjenci, którzy nie wiążą napadów paniki z problemami natury emocjonalnej, często szukają pomocy u kardiologa. Dopiero po serii badań i wykluczeniu fizycznych nieprawidłowości decydują się na wizytę u psychiatry lub psychoterapeuty.

Małgorzata Libman-Sokołowska

Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Badawcze kryteria diagnostyczne.
Czernikiewicz A. Podstawy diagnozy i terapii zespołu lęku panicznego. Borgis – Medycyna Rodzinna 2003; 6: 214 – 216.